Dopuszczalne poziomy hałasu w budynkach mieszkalnych

Podstawowe pojęcia akustyczne

Poziom hałasu mierzy się w decybelach (dB). Skala ta jest logarytmiczna — wzrost o 10 dB odpowiada subiektywnie dwukrotnie głośniejszemu dźwiękowi. Dla oceny uciążliwości hałasu w pomieszczeniach stosuje się ważony poziom dźwięku dB(A), który uwzględnia czułość ludzkiego ucha w różnych zakresach częstotliwości.

W polskich normach dotyczących budynków mieszkalnych wyróżnia się:

• hałas przenikający z zewnątrz — od ruchu drogowego, linii kolejowych, zakładów przemysłowych,
• hałas od instalacji — systemy wentylacyjne, windy, pompy ciepła,
• hałas między lokalami — odgłosy kroków, rozmów, muzyki od sąsiadów.

Norma PN-B-02151

Podstawowym dokumentem technicznym regulującym akustykę w polskich budynkach mieszkalnych jest norma PN-B-02151 (seria dokumentów normalizacyjnych Polskiego Komitetu Normalizacyjnego). Norma ta określa dopuszczalne wartości poziomu hałasu przenikającego do pomieszczeń z zewnątrz i z innych lokali.

Wartości dopuszczalne według pory doby

Poniżej zestawiono orientacyjne wartości graniczne dla wybranych pomieszczeń w budynkach mieszkalnych, wynikające z wymagań norm i przepisów budowlanych:

Pora nocna (22:00–6:00)

• Sypialnie: do 30 dB(A) równoważnego poziomu dźwięku A
• Pokoje dzienne adaptowane do spania: do 30 dB(A)

Pora dzienna (6:00–22:00)

• Pokoje mieszkalne, salony, jadalnie: do 40 dB(A)
• Kuchnie i łazienki: norma nie przewiduje szczegółowych wymagań dla tych pomieszczeń pomocniczych

Odniesienie do skali decybelowej

Aby lepiej zilustrować, co oznaczają te wartości w praktyce:

• 30 dB(A) — odpowiada mniej więcej szeptowi w odległości kilku metrów lub cichemu pomieszczeniu biurowemu w nocy.
• 40 dB(A) — zbliżone do spokojnej rozmowy przy zamkniętych oknach.
• 50 dB(A) — umiarkowany ruch samochodowy za oknem.
• 60 dB(A) — normalna rozmowa w pobliżu, suszarka do włosów z odległości kilku metrów.
• 70 dB(A) i więcej — poziom już wyraźnie utrudniający wypoczynek.

Hałas od instalacji budowlanych

Osobnym zagadnieniem jest hałas generowany przez instalacje techniczne budynku: windy, pompy cyrkulacyjne, systemy wentylacji mechanicznej i klimatyzacji. Norma PN-B-02151 oraz wymagania Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 323–327) regulują te kwestie odrębnie. Instalacje nie mogą generować w pomieszczeniach przeznaczonych do wypoczynku hałasu przekraczającego wartości określone w normach.

Hałas komunalny i ochrona środowiska

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627) oraz rozporządzenia wykonawcze ustalają dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku. Dotyczą one głównie emisji hałasu na zewnątrz budynków (np. od zakładów przemysłowych, dróg) i są wyrażone jako poziomy długookresowe. Wartości te różnią się od norm akustyki budowlanej i odnoszą się do środowiska zewnętrznego, nie do pomieszczeń wewnętrznych.

Pomiar hałasu

Profesjonalny pomiar hałasu w mieszkaniu wykonuje się przy użyciu miernika poziomu dźwięku (sonometru) klasy 1 lub 2 zgodnej z normą IEC 61672. Wyniki pomiarów mogą stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym. W Polsce akredytowane pomiary wykonują laboratoria badawcze posiadające certyfikat Polskiego Centrum Akredytacji (PCA).